| ,-, (S.-1, Ch.-4, V.-11) |
नागरचव्यचित्रकविडङ्गमूर्वागुडूचीवचामुस्तपिप्पलीपटोलानीति दशेमानि तृप्तिघ्नानि भवन्ति (११), कुटजबिल्वचित्रकनागरातिविषाभयाधन्वयासकदारुहरिद्रावचाचव्यानीति दशेमान्यर्शोघ्नानि भवन्ति (१२), खदिराभयामलकहरिद्रारुष्करसप्तपर्णारग्वधकरवीरविडङ्गजातीप्रवाला इति दशेमानि कुष्ठघ्नानि भवन्ति (१३), चन्दननलदकृतमालनक्तमालनिम्बकुटजसर्षपमधुकदारुहरिद्रामुस्तानीति दशेमानि कण्डूघ्नानि भवन्ति (१४), अक्षीवमरिचगण्डीरकेबुकविडङ्गनिर्गुण्डीकिणिहीश्वदंष्ट्रावृषपर्णिकाखुपर्णिका इति दशेमानि क्रिमिघ्नानि भवन्ति (१५), हरिद्रामञ्जिष्ठासुवहासूक्ष्मैलापालिन्दीचन्दनकतकशिरीषसिन्धुवारश्लेष्मातका इति दशेमानि विषघ्नानि भवन्ति (१६), इति षट्कः कषायवर्गः||११|| |
nāgaracavyacitrakaviḍaṅgamūrvāguḍūcīvacāmustapippalīpaṭōlānīti daśēmāni tr̥ptighnāni bhavanti (11), kuṭajabilvacitrakanāgarātiviṣābhayādhanvayāsakadāruharidrāvacācavyānīti daśēmānyarśōghnāni bhavanti (12), khadirābhayāmalakaharidrāruṣkarasaptaparṇāragvadhakaravīraviḍaṅgajātīpravālā iti daśēmāni kuṣṭhaghnāni bhavanti (13), candananaladakr̥tamālanaktamālanimbakuṭajasarṣapamadhukadāruharidrāmustānīti daśēmāni kaṇḍūghnāni bhavanti (14), akṣīvamaricagaṇḍīrakēbukaviḍaṅganirguṇḍīkiṇihīśvadaṁṣṭrāvr̥ṣaparṇikākhuparṇikā iti daśēmāni krimighnāni bhavanti (15), haridrāmañjiṣṭhāsuvahāsūkṣmailāpālindīcandanakatakaśirīṣasindhuvāraślēṣmātakā iti daśēmāni viṣaghnāni bhavanti (16), iti ṣaṭkaḥ kaṣāyavargaḥ||11|| |
| III. skupina léčivých přípravků |
11. Nágara (šunthí), čavja, čitrak, vidanga, múrvá, gudúčí, vačá musta, pippalí a patola jsou proti přesycení trptighnaha - proti přesycení. 12. Kutadža, bilva, čitrak, nágara (sónth), atís, hrd, dhanjás (dhamás), dáruharidrá, vačá, čavja toto jsou ršóghnaha - proti hemoroidům. 13. Khadir, harítakí, ámalakí, haridrá (kurkuma), bhalátak, saptaparna, amaltás, karavíra, vidanga, džátí pravál (jasmín) to jsou kušthaghnaha - proti kožním chorobám. 14. Čandan (santal), nalad (bálčandh), krtamál (amaltás), karandž, nimba (ním), kutadža, jastimadhu, hořčice, dáruharidrá, nágarmótha to jsou kandughnaha - proti svědění. 15. Akšíva (mahánimba), mariča (černý pepř), gandíra (snúha), kebuka (keú), vidanga, nirgundí (sambhalú), apámámrga, gókšura, brašparani, huparní - to jsou krimighnaha - proti střevním parazitům. 16. Haridrá (kurkuma), mandžišthá, suvahá, súkšamailá (šéfalika), harsinghar (hanspali), kardamom malý, pálindí (kalíšaríva), čandan (santal), katak, širíša, nirgundhí, šléšmátak (lasudá) – to jsou višaghnaha - proti jedům. |