In het kort, Baghbath onthult diagnose bij de patiënt door aanschouwing, aanraking en aanhoren. Deze drie methoden zijn zeer uitgebreid, maar hun verbondenheid en stapsgewijze onderzoek/afleidingen leiden tot een specifiek ziekte. Stap voor stap, zien, voelen en horen moeten onderzoeken en nadien bevestigen wat systematisch onderzocht en ontdekt werd, en dit telkens. Net zoals we de aspergewortel ontbloten in het aspergebed. De wortel kan om het even waar zijn, maar door observatie van de aarde, daar waar het zacht is, of een barst is en hard, de richting van de bladeren, de vorm van de oppervlakte van de aarde - dit alles geeft aan of de wortel kan ontgonnen worden in één geheel, ongehavend. Dus, de Ayurvedische arts gebruikt deze middelen - zien, voelen en horen - om te ontdekken wat de juiste ziekte is, in welke vorm aanwezig in de patiënt.

De Ayurvedische arts moet zijn zicht gebruiken om vast te stellen welke de balans of uit-balans zijnde conditie is van de Doshas en de Gunas in de weefsels van de patiënt. Tegelijkertijd, moet hij het gedrag en de bewegingen (psyche) van de patiënt observeren. Onderzoek door 'zien' betekent niet alleen dat wat we zien, maar eerder dat wat we 'opmerken' door de bewegingen te zien van de Doshas. We zien ogen, huid, neus, lippen, palmen, benen, lichaamsvorm enz. We zien de expressie van de Gunas adv droogte, zacht zalvend, eenvoudig te bewegen, moeilijk te bewegen, conditie van de tong en conditie van het oogwit. Bijvoorbeeld, we zijn zwelling, glans, volheid van de huid, verzakking van de huis, zachtheid of hardheid van de gewrichten enz. We zien de gezichtsuitdrukking, houding ens. Dit alles onthult voor een Ayurvedische arts het onevenwicht in de Doshas.

Vervolgens, diagnose door aanraken. We merken zachtheid, weerstand, hardheid, gladheid, ruwte lichtheid enz. Door zien ontdekken we een zwelling, maar door aanraken onderzoeken we of dit zacht of hard is. Aanraking onderzoekt ook de temperatuur, en de combinatie aanraking en observatie stelt vast over welke soort zwelling het gaat. Dus, de Ayurvedische arts ontdekt gaandeweg en komt dichter bij de eindconclusie hoe en in welke mate de doshas uit balans zijn.

Ondervraging leidt tot gezamenlijke precisie. Bij voorbeeld : iets doe pijn, is branderig of jeukt enz. Dus, het voorafgaand denkproces is bevestigd. Vervolgens, de aanraking zal helpen om de natuur van circulatie, snelheid, pulsatie, kracht of intensiteit verder te bepalen enz.

Ter herhaling : door 'kijken' , ontdekt Ayurveda fluctuaties in het vormgeving van weefsel, lichaam, organen. Aanraking verduidelijkt de diagnose en ondervraging bevestigt het.

Dit alles bestudeerd in de context van het woord Gunas (eigenschappen). Deze leiden tot de specificaties van de Tridosha om dan door analytisch denken, ondervragen, verfijnen, wordt de diagnose stelselmatig vorm gegeven en bevestigd. De Ayurvedische arts vekleint en verfijnt op deze wijze zijn besluit.

Bij voorbeeld, een zwelling die koud aanvoelt, geen pulsatie heeft en pijnlijk is, kan aanleiding geven om vast te stellen dat Vata verhoogd is. In de volgende ronde van onderzoek, zal de Ayurvedische arts zich concentreren op de verhoogde Vata activiteit in het lichaam. Dit betekent : hoe lang blijft Vata in het lichaam ? Dit wordt duidelijk bij het onderzoek van de tong. De arts ziet groeven in de tong die de aanwezigheid van Vata verspreiding in het lichaam over een langere tijdspanne, bevestigen. Door vraagstelling controleert hij wat geleid heeft tot Vata verhoging, dit is onderzoek leefstijl(Ahar, Vihar, Dinacharya). Hij kijkt naar de verbanden voor Vata verhoging. uiteraard zijne r veel andere onderzoeken die bepalen of vata verhoogd is zoals bijvoorbeeld slaap, maandstonden, huis, ontlasting enz. Dit alles gerelateerd aan zwelling. Op deze manier gebruikt Ayurveda analoog denken om de verbanden tussen terlaced Doshas, Dhatu, lifestyle te ontwarren.

De arts overloopt de andere lichaamsdelen door het waarnemen van pols door aanraking, vragen naar de lengte van de ziekte, om uit te zoeken welke de geschiedenis is van de patiënt en de ziekte. Hij wil ontdekken of het een kwetsuur was of het een conditie is die al langer dan 10 jaar aanhield, of dat het een reactie is op een geneesmiddel of voedingsstof. Door analogie worden de beschadigende benoemd dit is, ofwel Rasa Dhatu of Rakta Dhatu of Meda Dhatu en anderen - waarbij een andere identificatieronde kan starten met als doel welke organen aangestast of betrokken zijn in het ziekteproces. Bij voorbeeld of het een zwelling is waarbij een nier betrokken is, de lever, pancreas, galblaas.. of een infectie enz.

Het onderzoek loopt voort om het besluit meer vorm te geven door te kijken naar de urine, uitwerkpselen, ondervraging over het verloop van urineren en ontlasten, over de leefstijl zoals slaap, voedingsgewoonten (eten, drinken), regelmatige inname van geneesmiddelen en bijwerkingen. Dan vinde begrijpen en analogisch redeneren plaats. Gedurende dit proces maakt hij telkens gebruik van zien, ondervragen en voelen. Deze woorden zijn eenvoudig, maar de methode is cruciaal en erg subtiel - ze verschaffen een complexheid aan informatie over de ziekte vanaf de mentale conditie tot de manifestie in de weefsels van de paitënt.

In dit vers benoemt Baghbath enkel de diagnosemiddelen, maar het vraagt een volledig overzicht van de kennis van het functioneren van het menselijk lichaam volgens Ayurveda en de verbinding met de leefstijl van de patiënt. Iedereen is uniek en de Ayurvedische arts moet zijn intellect gebruiken om de ziekte op te sporen.