![]() |
१. सूत्रस्थानम् 1.sūtrasthānam,-Ayushkameeya Adhyaya, आयु कामीयं, (S.-1, Ch.-1, V.-6) |
वायुः पित्तं कफश् चेति त्रयो दोषाः समासतः ॥ ६ ॥ विकृता-विकृता देहं घ्नन्ति ते वर्तयन्ति च । |
vāyu: pittaṃ kaphaśceti trayo doṣā: samāsata: || vikṛtā’vikṛtā dehaṃ ghnanti te varttayanti ca | |
Tridosha - |
Tridosha - de drie DOSHAS |
Vayu (VAT), Pitta and Kapha zijn de drie DOSHAS van het lichaam, die - heel eenvoudig gezegd - een lichaam vernietigen en onderhouden wanneer ze uit, of in balans zijn. |
Tekstverklaring De Ayurvedische literatuur is gebaseerd op de Sankhya en Vaisheshik filosofie die de vijf elementen als uitgangspunt nemen. Het eerste element is Ether of Ruimte. Volgens deze filosofie is Ruimte dravya (materie) dat de kwaliteit 'overal aanwezig' heeft en daarom zich met alles verbindt. Een ander element noemt men Vayu of Lucht, dat de kwaliteit heeft van voortdurende beweging. Het zet massa in beweging, is licht, koud, subtiel en heeft het vermogen zich in alle richtingen te begeven. Een ander element is Tedge (Agni of Vuur). Het heeft de kwaliteit van transformatie, het is licht, beweegt naar boven en is subtiel. Een ander element is Ap (Jal of Water). Het is een kwaliteit dat stimuleert, onderhevig is aan zwaartekracht, de neiging heeft om te vloeien en zich te mengen. Een ander element is Prathvi of Aarde. Deze kwaliteit is stabiel, beweegt niet en is zwaar en onderheving aan zwaartekracht. Dit zijn de vijf basiselementen, Panchmahabhut genoemd. Panca betekent Vijf, Maha betekent voornaamste en Bhuta betekent onveranderlijk.
Deze vijf mahabhuts (basiselementen) wordt begrepen als vijf verschillende kwaliteiten en niet als vijf verschillende vormen van materie. In terminologie wordt Prathvi (Aarde) niet begrepen als aarde of stenen of het element Ap (Water) niet als kraantjeswater of een rivier. Het element Tedge (Vuur) betekent niet de vlam, en het element Vayu (Lucht) niet de storm of typhoon. The element Ruimte betekent niet een oppervlakte. Dit zou een veelvoorkomende misvatting zijn van de lezer. De Ayurvedische filosofie gebruikt deze terminologie in de context van kwaliteiten. Bijvoorbeeld, het element Prathvi (Aarde) in een lichaam zijn de weefsels in hun materiële vorm. Zo beenderen, spieren, ligamenten, organen, huid, enz. Het element Water in het lichaam verwijst naar vloeistof dat verbindt en nutriënten draagt naar de afzonderlijke cellen in de weefsels. Het element Vuur brengt voortdurende transformatie met zich mee. Het maakt cellen van voeding en transformeert cellen tot weefsels (metabolisme). Lucht is de beweging in het lichaam. De energie die de cellen doet bewegen en vloeien in een lichaam. Het werkt op subtiel niveau (aminozuren) en op groter niveau (voeding, stoelgang of het kloppen van het hart). Het brengt ook de beweging voort in het zenuwstelsel. Ether of Ruimte wordt begrepen in het lichaam onder de vorm van de fysieke ruimte waar zich fysieke elementen bevinden. Het hele lichaam is een ruimte dat zich in een andere ruimte bevindt. DDit zijn de panchmahabhuts die niet van zichzelf aktief zijn. Ze zijn hetzelfde in een levend of dood lichaam. Deze elementen vereisen chetna (bewustzijn) om hen te activeren. Met andere woorden, een persoon is 'bewustzijn' en het lichaam is mahabhut.
In deze vers heeft het woord dosha een diep filosofische betekenis. Dosha wordt verondersteld een defect te zijn. Vanuit de mahabhuts zelf is er geen activiteit. Maar wanneer zij in beweging worden gezet, ontstaat er een gebrek in de rust fase (het intitiële zijn, d.i. het niets). Vanuit dit standpunt, wordt het gebrek (of defect) Vata, Pitta of Kapha genoemd. Toch geven deze 'gebreken'ons een gevoel van het leven. Wanneer deze 'gebreken' binnen hun eigen grensen blijven, dan is er een gezond staat van zijn (Prakriti). Wanneer deze defecten afwijken van Prakriti, wanneer mahabuts een verandering ondergaan, zo ook het gevoel van ziekte en lijden, dan wordt dit vikruti genoemd. Vatta is de samenvatting van Ether en Lucht kwaliteiten. Pitta de samenvatting van Vuur en Water kwaliteiten. En Kapha de samenvatting van Water en Aarde kwaliteiten. In deze vers wordt de term Vayu gebruikt in de term van lucht, maar het is ook één van de vijf elementen. In Ayurveda verstaan we Vatta Dosha als een onevenwicht van het element Ether en Lucht. |
Copy Right : Universiteit voor Ayurveda Praag, Tsjechische Republiek. Interpretatie en commentaren door Ayurvedacharya Govinda Ji. Redactie team Astanga Hridayam Alle bemerkingen zijn welkom, mailen naar info@university-ayurveda.com. Geachte Ayurveda Lezers, Ashram is een kleine non-profit organisatie die zich inzet om de originele Ayurvedische teksten in alle Europese talen GRATIS online te kunnen raadplegen. Al onze medewerkers zetten zich vrijwillig en onbezoldigd in. Om de continuïteit te garanderen en de externe kosten van dit project tot een minimum te beperken, is uw vrijwillige financiële bijdrage erg gewaardeerd. Hartelijk dank voor uw steun ! Bankrekening :Raiffeisen Bank, Prague - 5719620/5500, swift:RZBCCZPP, IBAN:CZ1155000000000005719620 |