Online Astanga Hrydayam
| १. सूत्रस्थानम् - 1. sútrasthánam,-१२दोषभेदीय:-12doṣa-bhedīya:, (S.-1, Ch.-12, V.-49-54) |
स्रंस-व्यास-व्यध-स्वाप् अ-साद-रुक्-तोद-भेदनम् ॥ ४९ ॥ सङ्गाङ्ग-भङ्ग-संकोच-वर्त-हर्षण-तर्पणम् । कम्प-पारुष्य-सौषिर्य-शोष-स्पन्दन-वेष्टनम् ॥ ५० ॥ स्तम्भः कषाय-रस-ता वर्णः श्यावो ऽरुणो ऽपि वा । कर्माणि वायोः पित्तस्य दाह-रागोष्म-पाकि-ताः ॥ ५१ ॥ स्वेदः क्लेदः स्रुतिः कोथः सदनं मूर्छनं मदः । कटुकाम्लौ रसौ वर्णः पाण्डुरारुण-वर्जितः ॥ ५२ ॥ श्लेष्मणः स्नेह-काठिन्य-कण्डू-शीत-त्व-गौरवम् । बन्धोपलेप-स्तैमित्य-शोफा-पक्त्य्-अति-निद्र-ताः ॥ ५३ ॥ वर्णः श्वेतो रसौ स्वादु-लवणौ चिर-कारि-ता । इत्य् अ-शेषामय-व्यापि यद् उक्तं दोष-लक्षणम् ॥ ५४ ॥ |
sraṃsa-vyāsa-vyadha-svāp a-sāda-ruk-toda-bhedanam ॥ 49 ॥saṅgāṅga-bhaṅga-saṃkoca-varta-harṣaṇa-tarpaṇam ।kampa-pāruṣya-sauṣirya-śoṣa-spandana-veṣṭanam ॥ 50 ॥stambhaḥ kaṣāya-rasa-tā varṇaḥ śyāvo 'ruṇo 'pi vā ।karmāṇi vāyoḥ pittasya dāha-rāgoṣma-pāki-tāḥ ॥ 51 ॥svedaḥ kledaḥ srutiḥ kothaḥ sadanaṃ mūrchanaṃ madaḥ ।kaṭukāmlau rasau varṇaḥ pāṇḍurāruṇa-varjitaḥ ॥ 52 ॥śleṣmaṇaḥ sneha-kāṭhinya-kaṇḍū-śīta-tva-gauravam ।bandhopalepa-staimitya-śophā-pakty-ati-nidra-tāḥ ॥ 53 ॥varṇaḥ śveto rasau svādu-lavaṇau cira-kāri-tā ।ity a-śeṣāmaya-vyāpi yad uktaṃ doṣa-lakṣaṇam ॥ 54 ॥ |
| - |
| Kommentar ... |