Online Astanga Hrydayam
| १. सूत्रस्थानम् - 1. sútrasthánam,-६अन्नस्वरूपविज्ञानीय:-06anna-svarūpa-vijñānīya:, (S.-1, Ch.-6, V.-167-171) |
बिल्व-काश्मर्य-तर्कारी-पाटला-टुण्टुकैर् महत् ॥ १६७ ॥ जयेत् कषाय-तिक्तोष्णं पञ्च-मूलं कफानिलौ । ह्रस्वं बृहत्य्-अंशुमती-द्वय-गोक्षुरकैः स्मृतम् ॥ १६८ ॥ स्वादु-पाक-रसं नाति-शीतोष्णं सर्व-दोष-जित् । बला-पुनर्नवैरण्ड-शूर्पपर्णी-द्वयेन तु ॥ १६९ ॥ मध्यमं कफ-वात-घ्नं नाति-पित्त-करं सरम् । अभीरु-वीरा-जीवन्ती-जीवकर्षभकैः स्मृतम् ॥ १७० ॥ जीवनाख्यं तु चक्षुष्यं वृष्यं पित्तानिलापहम् । तृणाख्यं पित्त-जिद् दर्भ-काशेक्षु-शर-शालिभिः ॥ १७१ ॥ |
bilva-kāśmarya-tarkārī-pāṭalā-ṭuṇṭukair mahat ॥ 165 ॥jayet kaṣāya-tiktoṣṇaṃ pañca-mūlaṃ kaphānilau ।hrasvaṃ bṛhaty-aṃśumatī-dvaya-gokṣurakaiḥ smṛtam ॥ 166 ॥svādu-pāka-rasaṃ nāti-śītoṣṇaṃ sarva-doṣa-jit ।balā-punarnavairaṇḍa-śūrpaparṇī-dvayena tu ॥ 167 ॥madhyamaṃ kapha-vāta-ghnaṃ nāti-pitta-karaṃ saram ।abhīru-vīrā-jīvantī-jīvakarṣabhakaiḥ smṛtam ॥ 168 ॥jīvanākhyaṃ tu cakṣuṣyaṃ vṛṣyaṃ pittānilāpaham ।tṛṇākhyaṃ pitta-jid darbha-kāśekṣu-śara-śālibhiḥ ॥ 169 ॥ |
| - |
| Kommentar ... |